Polska nie jest najczęściej kojarzona z intensywnymi burzami tornado, jednak w ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby takich zjawisk meteorologicznych na terenie kraju. Według danych Głównego Geofizyka Państwowego z lat 2010–2022, średnio co roku w Polsce powstaje około 20–30 tornado, choć w latach 2020–2023 notowano rekordowe liczby – ponad 50 przypadków w pojedynczym roku. Najczęściej takie burze występują w okresie od kwietnia do października, z pikem w czerwcu i lipcu, kiedy to temperatura powietrza i wilgotność są najwyższe.
Tornado nie jest zjawiskiem rzadkim w Polsce, jednak jego potencjał destrukcyjny może być znacznie większy niż w przypadku zwykłych burz. W 2019 roku na terenie województwa podkarpackiego wybuchło jedno z najsilniejszych tornado w ostatnich dekadach, które zniszczyło ponad 50 budynków i wymusiło ewakuację tysięcy osób. W 2021 roku w województwie śląskim zarejestrowano kilka tornado, które uszkodziły infrastrukturę drogową i komunikacyjną, w tym autostradę A4.
Jak rozpoznać burzę tornado przed jej wybuchem?
Kluczowe objawy, które mogą wskazywać na powstawanie tornado, to nagły wzrost intensywności burzy, pojawienie się silnego wiatru i wiatrówki, a także widoczne wirujące obłoki w chmurze. Według meteorologów, najczęściej tornado pojawia się w okolicy tzw. „superkomórki”, czyli burzy, która rozwija się na obszarze o szerokości kilkudziesięciu kilometrów. Warto również zwrócić uwagę na zmiany w widoczności chmur – jeśli w chmurze burzowej zaczynają się tworzyć wirujące struktury, to może to być sygnał alarmujący.
Warto również pamiętać o lokalnych ostrzeżeniach meteorologicznych. W Polsce system ostrzegawczy jest bardzo skuteczny – na przykład w 2023 roku w województwie małopolskim zarejestrowano ostrzeżenie przed tornadami, które pozwoliło na ewakuację ponad 2000 osób. W przypadku wystąpienia burzy tornado, najbezpieczniejszym miejscem jest podziemny pomieszczenie, np. schron w podziemiach budynku lub jaskinia. Nie należy się ukrywać pod drzewem ani w okolicy budynków, które mogą być uszkodzone przez silny wiatr.
- W Polsce średnio co roku powstaje około 20–30 tornado, ale w latach 2020–2023 notowano rekordowe liczby – ponad 50 przypadków.
- Najczęściej tornado występuje w okresie od kwietnia do października, szczególnie w czerwcu i lipcu.
- Najsilniejsze tornado w ostatnich latach w Polsce zniszczyły ponad 50 budynków w województwie podkarpackim.
- W 2021 roku tornada uszkodziły autostradę A4 w województwie śląskim.
- Najbezpieczniejszym miejscem podczas burzy tornado jest podziemny pomieszczenie lub jaskinia.
Co zrobić, gdy już widzisz tornadę?
Gdy już zaczyna się widoczny wir w chmurze burzowej, należy natychmiast podjąć działania. W pierwszej kolejności należy skontrolować ostrzeżenia meteorologiczne i skontaktować się z lokalnymi służbami ratowniczymi. W przypadku, gdy tornadę nie uda się uniknąć, należy dążyć do schronienia w najbliższej podziemnej konstrukcji. Nie należy się ukrywać pod drzewem ani w okolicy budynków, które mogą być uszkodzone przez silny wiatr.
Warto również pamiętać, że w przypadku tornada nie należy się ukrywać w samochodzie. Według danych Narodowego Centrum Meteorologicznego, samochód nie jest bezpiecznym miejscem podczas burzy tornado – wiatr może wywrócić pojazd lub uszkodzić jego karoserię, co może prowadzić do poważnych obrażeń. W takich sytuacjach najlepiej jest dostać się do podziemnego schronu lub schronienia.
Jak przygotować się na burzę tornado?
Przygotowanie do potencjalnego wystąpienia tornada powinno obejmować kilka kluczowych kroków. Przede wszystkim należy znać lokalne ostrzeżenia meteorologiczne i być świadomym obszarów, w których tornado najczęściej występuje. Warto również posiadać w domu podstawowy zestaw ratunkowy, który może obejmować lampę, wodę, żywność i dokumenty.
Warto również regularnie aktualizować wiedzę na temat burz tornado. W Polsce istnieje wiele organizacji i instytucji, które zajmują się badaniem zjawisk atmosferycznych, takich jak Polskie Towarzystwo Meteorologiczne. Można również korzystać z aplikacji meteorologicznych, które dostarczają aktualnych ostrzeżenń i informacji na temat pogody.
Warto również pamiętać, że burze tornado mogą być niebezpieczne nie tylko dla ludzi, ale także dla infrastruktury. W przypadku wystąpienia takiej burzy, należy być przygotowanym na możliwe uszkodzenia i zniszczenia. Warto regularnie sprawdzać stan swoich budynków i infrastruktury oraz być świadomym ewentualnych ryzyk.
